Làm thế nào nếu người nước ngoài nói mà bạn không hiểu?

Khi mới học Tiếng Anh, và thậm chí là đã sử dụng rất nhiều trong công việc và cuộc sống thì chắc chắn bạn cũng không thể tránh khỏi lúc nghe một người nước ngoài nói mà bạn không hiểu ý người ta nói. Đặc biệt khi một người không phải thứ Tiếng Anh mà bạn vẫn quen thuộc, ví dụ như: Người Đức, Pháp, Singapore, Ấn độ, Philippines… đang nói một thứ Tiếng Anh lạ hoắc.

Có thể bạn đã được dạy, hoặc thông thường khi không nghe được bạn sẽ nói những câu kiểu như:

– Sorry, can you please repeat you question!

– Sorry, could you please repeat again!

– Sorry, I don’t understand! Please repeat again.

Về cơ bản thì các cách nói trên đều OK, và người ta sẽ nói lại hoặc hỏi lại. Tuy nhiên, trong trường hợp này bạn sẽ gặp phải tình huống như sau:

1. Nếu người ta chỉ lặp lại nguyên bản câu đã nói, thì khả năng cao là lần thứ hai bạn cũng sẽ vẫn chưa hiểu được. Vì cùng với người ấy, cách nói ấy, cú pháp ấy bạn nghe hai lần thì cũng chưa chắc đã nghe được.

2. Nếu lại bảo người ta “repeat” lại lần hai, rồi lần ba thì khả năng là người ta sẽ cảm thấy cuộc nói chuyện bắt đầu nhàm chán hoặc là muốn viết ra cho nhanh, hoặc là nghĩ Tiếng Anh của họ có vấn đề, hoặc họ sẽ ngừng nói chuyện với bạn à Hỏng việc. Trên thực tế, tôi đã gặp tình huống này khi chứng kiến một anh bạn cứ mỗi lần nghe không hiểu đều nói: “Sorry, please repeat your question a bit!”. Và sau khi vị kia trả lời hai lần không được, thì liền quay ra và nói: “OK, let me typing a message!”.

Vậy thì bạn sẽ làm thế nào để tránh tình huống đó? Bạn không hiểu thì đương nhiên phải hỏi lại, không được dấu khi chưa rõ vẫn đề, nhưng hãy thay đổi cách để yêu cầu người ta nhắc lại câu hỏi hay nôi dung đã nói. Không nên sử dụng cùng một câu kiểu như “Could you please repeat again” vì nó sẽ gây ra sự nhàm chán trong cuộc nói chuyện. Thay vì vậy chúng ta sẽ sử dụng một số câu thay thế tương tự, và nhớ không nên lặp lại quá hai lần liên tiếp kiểu như các câu dưới đây:

1. Khi bạn chưa hiểu được chút nào, hoặc rất ít, bạn sẽ nói:

a) Sorry but I did not catch your idea. Could you please explain for more details?

b) Well, I’m not quite understand your question. What exactly do you mean?

c) I get a little bit confusing. Could you please explain more details?

Với cách này, mình đã chủ động muốn người ta nhắc lại ý trước đó, nhưng hãy nói chi tiết và tỉ mỉ hơn để tôi hiểu. Chỉ dùng cái này nếu mình chưa bắt được ý gì trong câu.

2. Khi bạn đã hiểu phần nào đó, hoặc đã hiểu nhưng muốn xác nhận lại, trường hợp này bạn không nên dùng câu “repeat”, vì ít nhất bạn đã hiểu phần nào, bạn cần có cách để lấy thêm thông tin hoặc để xác nhận lại, bạn sẽ nói:

a) Oh, I see your point, but please explain a little bit more

b) Yes, I understand your point, but could you please explain for more?

c) Do you mean…? Dùng để xác nhận lại nếu bạn đoán được ý của người nói nhưng chưa chắc chắn lắm.

d) Bạn có thể cách dùng câu hỏi đảo ngữ, bằng cách sau khi nhắc lại ý hiểu của bạn về câu của người nói, bạn thêm thành phần đảo ngữ ở cuối để xác nhận xem có đúng là bạn đã hiểu đúng hay chưa. Ví dụ: You mean that I have to finish this task by the end of this week, isn’t it?

Ngoài ra, trong những trường hợp như vậy bạn sẽ nhận được một số câu hỏi sau khi họ nói lại, hỏi lại kiểu như:

– Is my question clear for now? (Câu hỏi của tôi đã rõ ràng chưa)

Nếu bạn vẫn chưa hiểu rõ, thì đừng ngần ngại mà đặt thêm câu hỏi để làm rõ vẫn đề. Còn nếu đã hiểu rồi, thì bạn trả lời: Yes, it’s clear for now. Thanks!

– Does it make sense? (Thường họ sẽ trả lời câu này sau khi họ đã giải thích thêm cho bạn, và hỏi bạn đã hiểu ra vấn để chưa) à Hãy trả lời: Yeah, it makes sense for now. Thank you!

– Do you understand what I mean? (Bạn hiểu ý tôi chứ? Họ thường hỏi câu này khi họ muốn chắc chắn là bạn đã hiểu ý họ hay chưa, nếu không thì bạn phải nói để họ nhắc lại hoặc giải thích lại) à Trả lời: Yes, I understand now. Thank you very much!

Hãy nhớ nói cảm ơn bất cứ khi nào có thể. Khi nhận được sự giải thích của họ, hãy kèm theo lời cảm ơn nhẹ nhàng như: Thanks! hoặc hơn là Thank you! hoặc Thank you very much! Hoặc Thank you, I’m really appreciated that!

Và cuối cùng hãy nhớ rằng bạn phải thật tự nhiên, không lúng túng để hỏi lại người đối diện một cách tự nhiên, không cần phải thấy căng thẳng vì đến như mình nói chuyện Tiếng Việt với nhau nhiều khi còn phải hỏi lại cơ mà. Bất cứ người bản địa nào họ đều hiểu vì mình đang không nói Tiếng mẹ đẻ, nên họ sẽ không đánh giá gì mình đâu, quan trọng là tự tin và bình tĩnh mà nói nhé! Okey… hãy thử áp dụng một số câu ở trên thường xuyên hơn khi bạn nói chuyện. Tập nói nhiều lần để thuộc lòng từng câu, khi có cơ hội hãy áp dụng ngay. Hãy nhớ bạn phải thực hành thật nhiều, có sai thì mới có đúng, sai rồi thì sửa, đừng chỉ tự học rồi không bao giờ mang nó vào trong cuộc sống!