Hiện trạng và Tương lai Hệ thống Core Banking tại Việt Nam – Phần 3

Phần 3: Hệ sinh thái Hỗ trợ: Phân tích Sâu về Bối cảnh Nhà cung cấp và Đối tác Core Banking tại Việt Nam

Sự thành công của làn sóng chuyển đổi Core Banking tại Việt Nam không chỉ phụ thuộc vào nỗ lực của riêng các ngân hàng. Nó được kiến tạo bởi một hệ sinh thái phức tạp bao gồm các nhà cung cấp công nghệ toàn cầu, các đối tác triển khai trong nước và các công ty công nghệ chuyên biệt khác. Việc hiểu rõ bối cảnh này là chìa khóa để đánh giá năng lực và định hướng của thị trường.

3.1. Những Gã khổng lồ Toàn cầu: Thị phần và Định vị Chiến lược của Temenos, Oracle, và Infosys Finacle

Thị trường Core Banking Việt Nam là một sân chơi sôi động với sự hiện diện của hầu hết các tên tuổi lớn trên thế giới, mỗi nhà cung cấp đều có những thế mạnh và chiến lược riêng để chinh phục các ngân hàng.

Temenos (T24/Transact): Không thể phủ nhận Temenos là nhà cung cấp chiếm thị phần lớn nhất và có ảnh hưởng sâu rộng nhất trong khối ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam. Giải pháp T24, nay là Temenos Transact, đã trở thành lựa chọn hàng đầu của hàng loạt ngân hàng lớn như Techcombank, Sacombank, MB, VPBank, VIB, và gần đây nhất là LPBank. Sức mạnh của Temenos đến từ một nền tảng ổn định, đã được kiểm chứng qua thời gian, với bộ tính năng nghiệp vụ cực kỳ phong phú. Một lợi thế cạnh tranh quan trọng của họ tại Việt Nam là việc phát triển “Country Model Bank” – một bộ giải pháp được cấu hình sẵn các nghiệp vụ và quy định đặc thù của Việt Nam, giúp rút ngắn đáng kể thời gian và chi phí triển khai. Với thị phần toàn cầu khoảng 33%, Temenos được xem là lựa chọn an toàn và đáng tin cậy cho các ngân hàng muốn hiện đại hóa một cách hiệu quả.

Oracle (Flexcube): Là một đối thủ mạnh mẽ, Oracle cạnh tranh dựa trên sức mạnh của hệ sinh thái phần mềm doanh nghiệp và công nghệ cơ sở dữ liệu hàng đầu của mình. Giải pháp Oracle Flexcube, được VietABank lựa chọn với phiên bản mới nhất 14.7, hấp dẫn các ngân hàng mong muốn một sự tích hợp sâu và toàn diện với các ứng dụng doanh nghiệp khác của Oracle.

Infosys (Finacle): Với 14% thị phần toàn cầu, Infosys Finacle là một thế lực đang lên tại Việt Nam. Việc Eximbank lựa chọn Finacle để thay thế hệ thống cũ là một thắng lợi quan trọng, cho thấy năng lực cạnh tranh của họ. Finacle được đánh giá cao nhờ kiến trúc hiện đại, linh hoạt, được cấu thành từ các module (componentized), hỗ trợ mạnh mẽ API và có khả năng tùy biến cao để hỗ trợ các hoạt động quốc tế. Infosys đang định vị Finacle là một giải pháp thay thế hiện đại và linh hoạt cho các nền tảng truyền thống.

FIS và Fiserv: Hai gã khổng lồ công nghệ tài chính từ Mỹ này đã ghi dấu ấn bằng việc giành được các hợp đồng cực kỳ quan trọng với nhóm ngân hàng quốc doanh và các ngân hàng cổ phần lớn. FIS (trước đây là Fidelity) là nhà cung cấp đứng sau hệ thống Core SunShine của Vietinbank trong cuộc chuyển đổi mang tính lịch sử năm 2017. Trong khi đó, Fiserv, với các giải pháp Signature và DNA, là đối tác công nghệ trong các dự án hiện đại hóa của Vietcombank và ACB. Thế mạnh của họ là khả năng xử lý các hệ thống có quy mô cực lớn, độ phức tạp cao và yêu cầu về độ tin cậy tuyệt đối, phù hợp với các định chế tài chính hàng đầu.

3.2. Những Nhà Vô địch Địa phương: Vai trò Không thể Thiếu của FPT IS và CMC trong Triển khai và Tích hợp

Thành công của các nhà cung cấp toàn cầu tại Việt Nam không thể tách rời vai trò của các đối tác công nghệ trong nước. Các công ty như FPT IS và CMC Corporation đóng vai trò là cầu nối quan trọng, “Việt hóa” các giải pháp quốc tế và đảm bảo việc triển khai diễn ra thành công.

FPT Information System (FPT IS): Là đơn vị tích hợp hệ thống và cung cấp giải pháp hàng đầu Việt Nam, FPT IS có một vị thế đặc biệt trong ngành tài chính – ngân hàng. Với kinh nghiệm sâu rộng, FPT IS đã tham gia với tư cách là tổng thầu hoặc đối tác chính trong những dự án phức tạp nhất, bao gồm cả dự án cho Ngân hàng Nhà nước, Vietcombank và gần đây là Agribank. Lịch sử của FPT IS gắn liền với việc phát triển hệ thống SIBA thế hệ đầu, mang lại cho họ sự am hiểu sâu sắc về nghiệp vụ ngân hàng Việt Nam. Hiện nay, FPT IS không chỉ là đối tác triển khai mà còn tự phát triển bộ giải pháp Core Banking hiện đại của riêng mình mang tên Volar COBA, cho thấy tham vọng trở thành một nhà cung cấp giải pháp toàn diện. Vai trò của FPT IS là không thể thiếu trong việc xử lý các vấn đề về tích hợp hệ thống phức tạp, tuân thủ quy định địa phương và quản lý các dự án triển khai quy mô lớn.

CMC Corporation (CMC TS): Tương tự FPT IS, CMC đã có một bước chuyển mình mạnh mẽ từ một nhà tích hợp hệ thống truyền thống thành một nhà tư vấn chuyển đổi số toàn diện. CMC TS đóng vai trò là đối tác triển khai và cung cấp giải pháp quan trọng cho các hãng công nghệ toàn cầu. Một ví dụ điển hình là sự hợp tác của họ với Backbase để triển khai nền tảng ngân hàng số cho ABBANK và các ngân hàng khác. Thế mạnh của CMC nằm ở việc cung cấp một hệ sinh thái dịch vụ đa dạng, từ hạ tầng đám mây, an ninh mạng, đến tích hợp giải pháp. Điều này giúp họ trở thành một mắt xích quan trọng trong các dự án chuyển đổi số phức tạp, nơi Core Banking chỉ là một phần của một bức tranh lớn hơn.

Mối quan hệ giữa các nhà cung cấp toàn cầu và các đối tác địa phương mang tính cộng sinh. Các hãng công nghệ quốc tế mang đến sản phẩm và công nghệ lõi đã được kiểm chứng trên toàn cầu. Tuy nhiên, để thành công tại một thị trường đặc thù như Việt Nam, họ cần đến sự am hiểu sâu sắc về bối cảnh địa phương, năng lực triển khai và khả năng tích hợp của các “nhà vô địch” như FPT IS và CMC. Các dự án thành công thường là kết quả của sự kết hợp hài hòa giữa “cái gì” (công nghệ toàn cầu) và “làm thế nào” (năng lực triển khai tại chỗ). Do đó, đối với một ngân hàng, việc lựa chọn đúng cặp đôi đối tác – nhà cung cấp và nhà triển khai – cũng quan trọng không kém việc lựa chọn đúng sản phẩm Core Banking.

3.3. Các Tác nhân Gây đột phá: Đánh giá Tác động của những “Người chơi” Mới như Thought Machine

Sự xuất hiện của Thought Machine thông qua hợp đồng với HDBank đã tạo ra một luồng gió mới và có khả năng gây đột phá cho thị trường Core Banking Việt Nam, vốn đang được thống trị bởi các nhà cung cấp truyền thống. Thought Machine không cạnh tranh bằng cách cung cấp một phiên bản tốt hơn của những gì đã có; họ giới thiệu một mô hình kiến trúc hoàn toàn mới: “Composable Banking”.

Kiến trúc này, được xây dựng trên nền tảng cloud-native và microservices, cho phép các ngân hàng xây dựng và tùy chỉnh sản phẩm với một tốc độ và sự linh hoạt chưa từng thấy. Thay vì bị giới hạn bởi các module được định sẵn, ngân hàng có thể tự “lắp ráp” các sản phẩm độc đáo bằng cách viết các “Smart Contracts” – các đoạn mã định nghĩa logic sản phẩm. Điều này trao quyền kiểm soát và sáng tạo trở lại cho ngân hàng, một sự thay đổi cơ bản so với các hệ thống nguyên khối.

Tác động của Thought Machine không nằm ở thị phần trước mắt, mà ở việc họ đã chứng minh một con đường phát triển khác là khả thi. Sự thành công của dự án HDBank có thể sẽ khiến các ngân hàng khác, đặc biệt là những ngân hàng có tham vọng lớn về đổi mới và cá nhân hóa, phải cân nhắc lại chiến lược hiện đại hóa của mình. Nó đặt ra một câu hỏi chiến lược: “Chúng ta nên nâng cấp hệ thống hiện tại hay nên ‘nhảy cóc’ lên thế hệ kiến trúc tiếp theo?”. Sự hiện diện của một tác nhân đột phá như Thought Machine sẽ thúc đẩy sự cạnh tranh, buộc các nhà cung cấp truyền thống phải đổi mới nhanh hơn và có thể sẽ làm thay đổi cán cân quyền lực trên thị trường trong dài hạn.

3.4. Các Nền tảng Mở rộng: Vai trò của AWS, Backbase và các Đối tác Khác trong việc Định hình Hệ sinh thái Ngân hàng Số

Hệ thống Core Banking, dù quan trọng, cũng không thể hoạt động một mình. Sự thành công của một ngân hàng số hiện đại phụ thuộc vào một hệ sinh thái các nền tảng công nghệ mở rộng, trong đó các nhà cung cấp dịch vụ đám mây và nền tảng tương tác khách hàng đóng vai trò ngày càng quan trọng.

Nhà cung cấp Dịch vụ Đám mây (AWS): Các dự án tiên phong của VIB và HDBank đã chính thức đưa điện toán đám mây trở thành một lựa chọn khả thi và thậm chí là ưu tiên cho việc triển khai Core Banking tại Việt Nam.²⁶ AWS, với tư cách là nhà cung cấp hạ tầng đám mây hàng đầu, mang đến khả năng mở rộng linh hoạt, bảo mật cấp doanh nghiệp và mô hình chi phí tối ưu (chuyển từ chi phí đầu tư ban đầu – CapEx sang chi phí vận hành – OpEx). Điều này không chỉ giúp giảm gánh nặng về quản lý hạ tầng cho ngân hàng mà còn tạo điều kiện cho sự linh hoạt và tốc độ đổi mới cần thiết trong kỷ nguyên số.

Nền tảng Tương tác Kỹ thuật số (Backbase): Trong kiến trúc ngân hàng hiện đại, có một sự tách biệt ngày càng rõ ràng giữa hệ thống xử lý lõi (Core Banking) và lớp giao diện tương tác với khách hàng. Backbase là một trong những công ty hàng đầu thế giới cung cấp “lớp tương tác” này. Nền tảng của họ cho phép các ngân hàng như Techcombank (với ứng dụng Techcombank Mobile) và ABBANK xây dựng các ứng dụng ngân hàng số với trải nghiệm người dùng vượt trội.²⁴ Backbase cung cấp các công cụ để thiết kế hành trình khách hàng liền mạch, từ mở tài khoản, thực hiện giao dịch, đến nhận các tư vấn cá nhân hóa. Nền tảng này sẽ tích hợp với Core Banking thông qua API để lấy dữ liệu và thực thi các giao dịch. Sự trỗi dậy của các nền tảng như Backbase cho thấy xu hướng “decoupling” (tách rời), nơi các ngân hàng có thể lựa chọn giải pháp tốt nhất cho từng lớp kiến trúc (best-of-breed), thay vì phụ thuộc vào một nhà cung cấp duy nhất cho mọi thứ.

Bảng so sánh dưới đây phân tích các nhà cung cấp Core Banking hàng đầu tại Việt Nam, giúp các nhà lãnh đạo ngân hàng có cái nhìn chiến lược khi đưa ra quyết định đầu tư công nghệ quan trọng.

Bảng 2: Phân tích So sánh các Nhà cung cấp Core Banking Hàng đầu tại Việt Nam

Nhà cung cấp (Vendor)	Giải pháp Chính (Key Solution)	Kiến trúc Công nghệ (Technology Architecture)	Khách hàng Lớn tại VN (Key VN Clients)	Điểm mạnh & Định vị Chiến lược (Strengths & Strategic Positioning)
Temenos	Temenos Transact (T24)	Nguyên khối nhưng ngày càng module hóa, hỗ trợ API, hỗ trợ triển khai trên đám mây.	Techcombank, Sacombank, MB, VPBank, VIB, LPBank	Dẫn đầu thị trường, ổn định đã được kiểm chứng, chức năng phong phú, hệ sinh thái đối tác địa phương mạnh, “Country Model Bank” giúp triển khai nhanh. Lựa chọn an toàn, đáng tin cậy.
Oracle	Oracle Flexcube	Mạnh mẽ, khả năng mở rộng cao, tích hợp sâu với hệ sinh thái phần mềm doanh nghiệp và cơ sở dữ liệu của Oracle.	VietABank	Mạnh trong môi trường doanh nghiệp lớn, cung cấp bộ giải pháp tài chính tích hợp toàn diện vượt ra ngoài Core Banking.
Infosys	Finacle	Hiện đại, module hóa (componentized), kiến trúc ưu tiên API (API-first). Tập trung mạnh vào tích hợp kênh và kỹ thuật số.	Eximbank	Giải pháp thay thế mạnh mẽ cho Temenos, cung cấp sự linh hoạt cao và nền tảng công nghệ hiện đại. Tích cực cạnh tranh trong các dự án chuyển đổi số mới.
Fiserv / FIS	Signature, DNA / Profile	Các nền tảng đã được thiết lập, toàn diện với kinh nghiệm sâu rộng từ thị trường Mỹ/toàn cầu.	Vietcombank, Vietinbank, ACB	Đã chứng minh khả năng xử lý quy mô cực lớn cho các ngân hàng quốc doanh hàng đầu. Mạnh về xử lý lõi và độ tin cậy.
Thought Machine	Vault Core	Cloud-native, hướng sự kiện, dựa trên microservices. “Composable” thông qua Smart Contracts.	HDBank	Tác nhân đột phá. Cung cấp sự linh hoạt và tốc độ ra mắt sản phẩm vô song. Một sự đặt cược vào tương lai của kiến trúc ngân hàng.