BỮA ĂN NGÀY ẤY

Nhắc tới cuộc sống, có lẽ bữa ăn hàng ngày là cái dễ dàng nhất để phản ánh bạn đang ở cái tầng nào trong cái cuộc đời này! Bạn có thể mặc đẹp, ở nhà cao, đi xe sang trọng… nhưng những bữa ăn hàng ngày đang nuôi sống bạn nó sẽ “lột trần” tất cả!

Tôi đã đọc nhiều, nghe nhiều về chuyện có biết bao nhiêu người khi lớn nên vẫn từng than vãn về những ngày gian khó! Họ đôi khi hằn học về một tuổi thơ với cơm cháo và rau dưa, với khoai độn, với bo bo… Vâng! Khổ thì đã rõ rồi, ai cũng biết điều đó! Nhưng cách chúng ta nhìn cuộc sống có lẽ còn quan trọng hơn! Hãy quay về quá khứ và cùng ăn bữa cơm thường với gia đình tôi các bạn nhé!

Như thường nhật, anh Tụ chạy ra ao rau muống bên rìa sông của nhà tôi để hái rau về cho bữa cơm trưa. Cái công việc hái rau muống này tưởng là dễ, nhưng nó luôn là bất khả thi với tôi! Một phần vì lúc đó tôi quá nhỏ bé, một phần khác là vì mỗi lần lấy rau không phải là một mớ như bây giờ mọi người vẫn ra chợ mua về cho bữa cơm hàng ngày! Lấy rau cho một bữa ăn… nó phải bằng một thúng to rau cho đủ cả một đàn lợn ăn… thì đúng hơn!!!

Tôi nhớ ngày ấy, có một hôm anh em tôi đang rửa rau ở cầu ao, có anh chị bên nhà Bác Bình (là bác ruột bên ngoại nhà tôi) qua chơi. Lúc đi ra cầu ao nói chuyện, chị Nga (con bác Bình) đã hỏi một câu: 

• Nhà mình đang rửa rau cho lợn à mà nhiều thế?

Tôi bảo: 

• Không, rau bữa trưa nhà em đấy chị ạ! 

Chị ấy trợn tròn to đôi mắt, ngạc nhiên mà thốt lên rằng: 

• Một bữa mà ăn hết từng này rau á?!

Hái rau đã là một công việc bất khả thi với tôi! Nhưng luộc được chừng ấy rau, nhưng lại với một cái nồi bé tí xíu thì nó lại càng bất khả thi hơn nữa! Công việc luộc rau phải chia ra thành rất nhiều lần. Cứ hết mẻ này xong, lại vớt rau ra và cho mẻ rau khác vào! Sau khi luộc xong đống rau đó thì bạn hãy hình dung rằng, màu xanh của nước luộc rau muống nó đã biến thành một màu đen kịt bởi đã có quá nhiều diệp lục trong một thể tích chỉ có 3 lít nước! Cả tuổi thơ của tôi lúc nào cũng thắc mắc một câu rất ngô nghê: “Tại sao nước rau muống nhà ông bà thì trong vắt, mà nước luộc rau nhà mình nó lại đặc kịt như vậy?!”.

Tới bữa ăn thì lại là một hành trình thú vị khác! Cả bữa ăn sẽ không có gì khác ngoài: cơm, rau muống và một bát mắm cáy. Sau khi mẹ bỏ hết rau vào cái mâm nhôm, nó chất cao lên giống như một ngọn núi. Để dễ hình dung, nếu bạn thấy ngọn núi Phú Sĩ của Nhật Bản nó ra sao, thì cái mâm rau muống ấy của nhà tôi nó cũng “rưa rứa” như vậy đó! Công việc còn lại là tạo ra một cái “miệng núi lửa” ở chính giữa cái núi rau ấy để dành chỗ để đặt vừa một bát mắm cáy. Và đó là công việc của tôi! Tôi cứ nhớ mãi cái lần tôi cầm đôi đũa để tạo ra một cái lỗ như vậy. Với đôi tay yếu ớt của tôi, với đôi đũa tre nhỏ bé trước một núi rau, trong lúc cố gắng kéo những cây rau ra hai bên, nó nhiều tới mức làm gãy luôn cả đôi đũa tre đó!

Hầu như thì bữa ăn ngày nào cũng như vậy! Cứ tới bữa ăn thì trước mắt tôi chỉ có rau và rau. Nhưng từ khi còn nhỏ, cả ba anh em tôi đã được bố dạy một điều rằng: “Con không chê cha mẹ khó! Chó không chê chủ nghèo!”. Chính vì thế mà dù thấy bữa ăn toàn rau ấy, nhưng anh em chúng tôi vẫn cứ vui vẻ mà đánh hết cả một nồi cơm ba mươi to đùng!

Một hôm, mẹ mang về những miếng thịt vụn. Đó là những miếng thịt mỡ, đôi khi có dính một tí chút thịt nạc, được cắt ra từ những miếng thịt lớn hơn, khi mà người ta chỉ muốn mua phần thịt nạc, và họ yêu cầu phải cắt bỏ những phần mỡ dư thừa này đi. Phải nói rất thật rằng, thông thường phần thịt này thì những người giàu, người ta chỉ mua về để… cho chó ăn mà thôi! Nhưng với nhà tôi thì lại là một chuyện rất khác! Với chỗ thịt vụn đã mua, mẹ đem rán cho ra một ít mỡ và hơi cháy cạnh. Sau đó sẽ cho vào 2 quả cà chua nấu cho tới khi nhừ phần cà chua này. Nêm mắm, muối, mì chính cho đủ độ đậm. Bước cuối cùng sẽ là cho vào vài cọng hành lá. Vậy là đã có một bát thịt cháy cạnh sốt cà chua thơm phưng phức!

Bữa cơm hôm đó, ba anh em tôi ăn ngon miệng hơn bình thường! Nồi cơm ba mươi hôm đó đã bị đánh bay rồi mà mấy anh em vẫn còn muốn ăn thêm! Nhìn trong ánh mắt của bố mẹ, tôi thấy lộ rõ niềm vui đang tỏa ra rạng ngời! Đã lâu lắm rồi, anh em chúng tôi mới được ăn một bữa cơm ngon như thế! Thấy anh em tôi vừa ăn vừa tấm tắc khen ngon, bố vui vẻ quay sang mẹ dặn dò:

• Từ nay, mẹ mày cố gắng mỗi tuần cải thiện một bữa như thế này nhé!

Trích từ tự truyện: 60 năm cuộc đời – Chương I: Những ngày thơ ấu