Trong một bối cảnh kinh doanh ngày càng cạnh tranh và nhu cầu mua sắm trực tuyến đang tăng cao, chuyển đổi số đang trở thành một trong những chiến lược quan trọng để các doanh nghiệp bán lẻ phát triển và cạnh tranh. Theo Gartner, việc đầu tư vào chuyển đổi số sẽ giúp các doanh nghiệp bán lẻ cải thiện trải nghiệm khách hàng, tăng cường tính minh bạch trong quản lý vận hành, đồng thời tối ưu hoá chi phí và tăng doanh số bán hàng.
Theo số liệu thống kê từ Gartner, trên toàn cầu, tổng giá trị doanh số bán lẻ trực tuyến dự kiến sẽ tăng từ 4,28 nghìn tỷ USD vào năm 2020 lên 5,42 nghìn tỷ USD vào năm 2022. Trong khi đó, tại Việt Nam, theo thống kê từ hãng nghiên cứu thị trường Q&Me, 44% người tiêu dùng Việt Nam đã có thói quen mua sắm trực tuyến, trong đó 79% mua hàng trên các trang thương mại điện tử (TMDT). Điều này cho thấy rằng, việc đầu tư vào chuyển đổi số là vô cùng cần thiết để các doanh nghiệp bán lẻ tại Việt Nam có thể vượt qua đợt phát triển kinh tế số đang diễn ra.

Các doanh nghiệp bán lẻ lớn trên thế giới như Walmart, Amazon, Nike,… đã triển khai các chiến lược chuyển đổi số và đã thu được nhiều kết quả tích cực. Ví dụ, Walmart đã triển khai chương trình “Scan & Go” cho phép khách hàng quét các sản phẩm bằng điện thoại di động, đồng thời cung cấp cho khách hàng khả năng theo dõi giá sản phẩm để đảm bảo có thể tìm được giá tốt nhất. Nike đã phát triển ứng dụng Nike+ cho phép người dùng có thể đo chân, tùy chỉnh giày, đồng thời đăng ký nhận thông báo về sản phẩm mới nhất. Điều này giúp Nike giữ chân được các khách hàng trung thành và tạo ra thu nhập liên tục.
Vì vậy, để đạt được mục tiêu này, các doanh nghiệp bán lẻ cần phải tập trung vào các yếu tố chính sau:
- Phát triển các trải nghiệm khách hàng tốt hơn: Các doanh nghiệp bán lẻ có thể sử dụng công nghệ để cải thiện trải nghiệm khách hàng, từ việc tăng cường khả năng tiếp cận đến việc tạo ra các trải nghiệm đa kênh.
- Tăng cường khả năng nắm bắt thông tin và khai thác dữ liệu: Chuyển đổi số cũng cho phép các doanh nghiệp bán lẻ thu thập và phân tích dữ liệu khách hàng để cải thiện việc lên kế hoạch và ra quyết định.
- Cải thiện năng suất và hiệu quả: Các doanh nghiệp bán lẻ cần tập trung vào việc tối ưu hóa hoạt động bên trong như quản lý hàng tồn kho, quản lý vận chuyển và quản lý nhân sự để tăng cường năng suất và hiệu quả.
Các doanh nghiệp bán lẻ đã chứng minh rằng chuyển đổi số mang lại lợi ích đáng kể cho họ. Chẳng hạn như Walmart, họ đã sử dụng công nghệ để tăng cường quy trình quản lý hàng tồn kho và nâng cao trải nghiệm khách hàng. Kết quả là doanh thu của Walmart tăng lên 3,4% so với cùng kỳ năm trước.
Thách thức của doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam
Việt Nam hiện đang là một trong những thị trường bán lẻ có tiềm năng nhất khu vực Đông Nam Á. Tuy nhiên, đồng thời, ngành bán lẻ tại Việt Nam cũng đang đối mặt với nhiều thách thức và cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ trong và ngoài nước. Vì vậy, để đảm bảo tương lai của mình, các doanh nghiệp bán lẻ tại Việt Nam cần nhanh chóng chuyển đổi số và áp dụng các công nghệ mới nhất để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê Việt Nam, trong năm 2020, doanh số bán lẻ tại Việt Nam đạt 5,18 tỷ USD, tăng 2,6% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, với tình hình dịch bệnh Covid-19 đang diễn biến phức tạp, việc chuyển đổi số sẽ giúp các doanh nghiệp bán lẻ tăng cường khả năng chống chọi với những thách thức này.
| Năm | Tổng doanh thu bán lẻ (tỷ VND) | Tổng doanh thu bán lẻ online (tỷ VND) | Tỉ lệ doanh thu bán lẻ online |
|---|---|---|---|
| 2016 | 2500 | 110 | 4.4% |
| 2017 | 2700 | 156 | 5.8% |
| 2018 | 3000 | 222 | 7.4% |
| 2019 | 3200 | 280 | 8.75% |
| 2020 | 3400 | 350 | 10.3% |
| 2021 | 3600 | 410 | 11.4% |
Các doanh nghiệp bán lẻ tại Việt Nam cũng đang đối mặt với áp lực cạnh tranh từ các đối thủ trong và ngoài nước, đặc biệt là các tập đoàn bán lẻ quốc tế đang mở rộng hoạt động tại Việt Nam. Các tập đoàn này thường có nhiều kinh nghiệm và nguồn lực mạnh mẽ hơn, do đó, việc áp dụng các công nghệ mới nhất và chuyển đổi số là một điều bắt buộc nếu các doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam muốn cạnh tranh và tồn tại trên thị trường.
Câu chuyện của Tiki & Điện Máy Xanh

Tiki – một trong những công ty thương mại điện tử hàng đầu tại Việt Nam, đã sử dụng các công nghệ tiên tiến để phục vụ khách hàng tốt hơn và tăng cường hiệu quả hoạt động kinh doanh. Cụ thể, Tiki đã đầu tư vào hệ thống kho hàng hiện đại, trí tuệ nhân tạo (AI), big data và phân tích dữ liệu để cải thiện quy trình bán hàng và nâng cao trải nghiệm khách hàng.
Theo báo cáo của Tiki, từ khi triển khai các giải pháp số hóa, doanh thu của công ty đã tăng 3 lần trong năm 2020. Hơn nữa, số lượng đơn hàng trung bình hàng ngày cũng tăng 150%, cho thấy rõ ràng ưu thế của chuyển đổi số đối với doanh nghiệp bán lẻ.

Điện máy xanh, một thương hiệu bán lẻ điện tử hàng đầu tại Việt Nam, cũng đã áp dụng các giải pháp số để tối ưu hóa hoạt động kinh doanh. Trong đó, công ty đã sử dụng hệ thống quản lý dữ liệu khách hàng và phân tích dữ liệu để cải thiện trải nghiệm mua sắm trực tuyến cho khách hàng. Điện máy xanh cũng đã tăng cường khả năng phân phối sản phẩm thông qua các giải pháp công nghệ mới như máy bay không người lái và hệ thống quản lý kho thông minh.
Kết quả, Điện máy xanh đã đạt được kết quả tích cực trong năm 2020 với doanh thu tăng 19% so với năm trước. Công ty đã thu hút được số lượng khách hàng trực tuyến đáng kể và tăng cường quy trình phân phối hàng hóa.
Lời khuyên cho doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam
Chuyển đổi số đang trở thành một xu hướng tất yếu trong mọi ngành kinh tế, bao gồm cả lĩnh vực bán lẻ. Để cạnh tranh và phát triển trong thời đại kỹ thuật số, các doanh nghiệp bán lẻ cần phải đưa chuyển đổi số vào kế hoạch chiến lược phát triển của mình. Dưới đây là một số lời khuyên cho doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam trước thách thức và cơ hội của chuyển đổi số:
- Hiểu rõ khách hàng của bạn: Để đưa ra giải pháp chuyển đổi số hữu ích cho doanh nghiệp, bạn cần hiểu rõ những gì khách hàng của bạn cần và muốn. Thông qua việc nghiên cứu thị trường, phân tích dữ liệu và thu thập phản hồi từ khách hàng, bạn có thể tìm ra những cách để cải thiện trải nghiệm của khách hàng và nâng cao chất lượng dịch vụ.
- Xây dựng hệ thống quản lý dữ liệu: Dữ liệu là tài sản vô giá đối với doanh nghiệp bán lẻ. Bằng cách xây dựng hệ thống quản lý dữ liệu hiệu quả, bạn có thể thu thập, lưu trữ, phân tích và sử dụng dữ liệu để tối ưu hóa hoạt động kinh doanh. Hệ thống quản lý dữ liệu cũng giúp bạn quản lý thông tin khách hàng, sản phẩm, kho hàng, đơn đặt hàng và hóa đơn một cách dễ dàng.
- Áp dụng công nghệ mới: Công nghệ đang ngày càng phát triển và cung cấp nhiều giải pháp hữu ích cho doanh nghiệp bán lẻ. Bạn nên xem xét việc áp dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), Internet of Things (IoT), blockchain và machine learning để tăng cường hiệu quả hoạt động kinh doanh.
- Đầu tư vào hệ thống thanh toán trực tuyến: Với xu hướng mua sắm trực tuyến ngày càng tăng, đầu tư vào hệ thống thanh toán trực tuyến là rất quan trọng đối với doanh nghiệp bán lẻ. Hệ thống thanh toán trực tuyến giúp khách hàng dễ dàng thực hiện thanh toán và tăng cường tính tiện lợi cho khách hàng.
Các nội dung then chốt
- Chuyển đổi số không chỉ là xu hướng, mà còn là cơ hội để các doanh nghiệp bán lẻ tăng cường sức cạnh tranh và cải thiện hiệu quả kinh doanh.
- Chuyển đổi số đòi hỏi các doanh nghiệp bán lẻ phải tập trung vào khách hàng, tận dụng dữ liệu để cải thiện trải nghiệm khách hàng và đáp ứng nhu cầu thị trường.
- Việc triển khai giải pháp phân tích dữ liệu trên nền tảng Cloud sẽ giúp các doanh nghiệp bán lẻ tối ưu hiệu quả quản lý và tối đa hóa giá trị dữ liệu.
- Các doanh nghiệp bán lẻ cần có chiến lược chuyển đổi số rõ ràng, với kế hoạch triển khai phù hợp, đồng thời cần đào tạo nhân lực để đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật và công nghệ mới.
- Các doanh nghiệp bán lẻ nên học hỏi từ những kinh nghiệm chuyển đổi số của các đối thủ cạnh tranh và các doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh vực này.
- Các doanh nghiệp bán lẻ cần hợp tác với các đối tác kinh doanh và chuyên gia công nghệ để tìm ra giải pháp tốt nhất cho việc chuyển đổi số.
- Việc tuân thủ quy định về bảo mật thông tin và đảm bảo tính khả dụng của hạ tầng Cloud là rất quan trọng, đặc biệt đối với các doanh nghiệp bán lẻ hoạt động trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng.
- Đối với các doanh nghiệp bán lẻ ở Việt Nam, việc chuyển đổi số là bức thiết để tăng cường sức cạnh tranh, cải thiện hiệu quả kinh doanh và phục vụ khách hàng tốt hơn.
Kết luận
Trong bối cảnh kinh tế số và sự bùng nổ của thương mại điện tử, chuyển đổi số trong ngành bán lẻ đang trở thành một thách thức và cơ hội đối với các doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam. Các doanh nghiệp bán lẻ cần nhận thức được tầm quan trọng của việc chuyển đổi số và bắt đầu đưa ra chiến lược để triển khai. Điều này giúp các doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam tăng cường hiệu quả kinh doanh, đáp ứng nhu cầu của khách hàng và cạnh tranh với các đối thủ trong khu vực và trên thế giới.
Tiki và Điện máy Xanh là hai ví dụ điển hình cho việc chuyển đổi số trong ngành bán lẻ. Tiki đã thành công trong việc tăng trưởng doanh thu và số lượng khách hàng bằng cách triển khai các giải pháp công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu, và chatbot để tăng trải nghiệm khách hàng. Trong khi đó, Điện máy Xanh đã tạo ra sự khác biệt về sản phẩm và trải nghiệm khách hàng bằng cách sử dụng các công nghệ mới như AI và AR để giảm chi phí và nâng cao trải nghiệm khách hàng.
Với những lời khuyên đưa ra, các doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam có thể xây dựng được chiến lược chuyển đổi số thành công. Để thành công trong việc triển khai chiến lược này, các doanh nghiệp cần phải hiểu rõ nhu cầu của khách hàng, có một chiến lược tổng thể và triển khai những giải pháp công nghệ phù hợp. Các doanh nghiệp cũng cần nắm bắt những thay đổi trong ngành và luôn theo đuổi sự đổi mới để giữ vững sự cạnh tranh trên thị trường.
Cuối cùng, chuyển đổi số trong ngành bán lẻ là một quá trình liên tục và đòi hỏi sự tập trung và nỗ lực. Tuy nhiên, việc đầu tư vào chuyển đổi số sẽ giúp các doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam tăng trưởng và đạt được sự thành công dài hạn.
