Làm sao để cách nói Tiếng Anh trở nên mượt mà?

Có rất nhiều người, trong đó có tôi đã từng đặt câu hỏi là: “Làm sao để nói Tiếng Anh một cách trôi trảy và mượt mà?! Và trong một thời gian rất dài, tôi thường bị rơi và trạng thái “bí từ” hay “ậm ừ” khi nói. Trong lúc diễn đạt ý mình muốn nói, đôi khi mình cảm thấy câu văn có phần “cộc lốc” hay còn gọi là “cụt ngủn” và cứ thấy nó không được hay, đôi khi mình căng thẳng vì e sợ rằng người đối phương nghĩ mình nói quá chậm, hoặc bí từ nên càng khó để chọn được từ đúng để nói làm cho cuộc nói chuyện chấm dứt ngắn ngủn và thường phải “cười trừ”. Vậy có cách nào để khắc phục điều này hay không? Có một vài điểm chúng ta cần lưu ý như dưới đây:

1. Điều đầu tiên mình muốn nhấn mạnh là việc chúng ta thường nghĩ rằng khi nói Tiếng Anh là cứ phải nói rành mạch, nói tới đâu đúng tới đó. à Đây là một quan điểm hoàn toàn sai lầm, và là nguyên nhân làm chúng phần lớn người học Tiếng Anh mất tự tin khi giao tiếp! Tại sao vậy?! Trên thực tế thì không riêng gì Tiếng Anh mà ngay cả Tiếng việt không phải lúc nào chúng ta cũng cứ nghĩ là nói đúng ngay. Đôi khi chúng tôi cũng bị nhầm, và thường nói lại một cách tự nhiên dạng như:

Này, tao nhớ là hôm qua…à mà không hôm kia mày có đi Công viên nước Hồ Tây có đúng không?.

Ở đây chúng ta thấy là khi nói chúng ta bị định hướng nhầm về thời gian, và một cách tự nhiên chúng ta đã sửa lại rất nhanh bằng cụm từ “à mà không”, vậy thì trong Tiếng Anh cũng vậy, nếu chúng ta nói sai thì chúng hoàn toàn có thể nói lại một cách bình thường, ngay cả khi chúng ta sử dụng sai cú pháp như động từ, trợ động từ, hay sai cả từ chúng ta chỉ cần nói: “oh sorry…” sau đó nhắc lại điều chúng ta cần muốn nói mà người nghe không hề có bất cứ một ý kiến nào cả, vì cái mấu chốt của cuộc nói chuyện là mục đích cần đạt chứ không phải một bài phát biểu được chuẩn bị trên mặt giấy. Vậy nên, hãy tự tin và nói một cách thoải mái mà không cần lo lắng về việc chúng ta bị sai nhé. Nếu có sai, thì cũng có thể diễn đạt lại cho tới khi họ hiểu thì thôi. Đừng vội vàng bỏ qua cái ý mình muốn nói khi mà người đối phương vẫn chưa hiểu chúng ta nói gì chỉ vì chúng ta “ngại” hoặc sợ nói sai.

2. Điều thứ hai, có ý nằm trong phần thứ nhất là sợ sai ngữ pháp, cú pháp của câu. Đây cũng là một điểm quan trọng làm người học Tiếng Anh thiếu tự tin và sợ giao tiếp. Thông thường chúng ta được dạy rằng: Khi muốn nói được thì phải học ngữ pháp, sau đó học từ vựng rồi ghép thành câu để nói. Điều này dẫn tới một hậu quả là khi nói chúng ta sẽ đi theo luồng suy nghĩ như sau:

Chuẩn bị câu muốn nói (trong Tiếng Việt) à Chọn cấu trúc ngữ pháp đúng (thường là mẫu câu, thời để chia động từ) à Chọn từ phù hợp à Chuẩn bị thành câu hoàn chỉnh trong đầu à Nói.

Trên thực tế với cách tư duy này làm mất rất nhiều gian và cũng khó để chúng ta đưa ra quyết định đúng trong thời gian rất ngắn, vì trong cuộc nói chuyện sẽ rất khác khi chúng ta viết, thời gian chỉ tính bằng giây. Vậy nên khi giao tiếp chúng ta phải học cách nói nhanh mà không phải mất quá nhiều thời gian để chuẩn bị cho mặt ngữ pháp và cú pháp của câu. Để làm được điều này thì chúng ta cũng cần phải trải qua nhiều giai đoạn, không phải cứ nói là đúng được nên quá trình sẽ là:

Nói một cách tự nhiên, chấp nhận sai về ngữ pháp, thậm chí là từ vựng. Trong giai đoạn này cách diễn tả của chúng ta thường là rất lòng vòng, đôi khi tìm được những từ có nghĩa gần giống để diễn tả, miễn là làm người nghe hiểu ra vấn đề à Giai đoạn tiếp theo là tự sửa và đúc rút sau mỗi lần nói chuyện. Chúng ta cần ghi nhớ những lỗi sai mà chúng ta đã nói trong cuộc nói chuyện, ngay khi có thời gian thì cần tìm hiểu chậm và sâu về cách sử dụng những từ đó, cấu trúc đó sao cho phù hợp. Và hãy nhớ luôn cả hoàn cảnh và cú pháp của những câu đó. Trong những lần sau gặp hoàn cảnh tương tự hãy cố gắng áp dụng những gì đã sửa để nó ngấm sâu vào bạn. Nên nhớ, chúng ta chỉ có thể nhớ lâu và chắc khi nó có ngữ cảnh đi cùng và đây là cách hiệu quả nhất. Nếu bạn không thực hành và nhận được lỗi sai, thì bạn sẽ không bao giờ biết tại sao bạn lại không biết cách sử dụng những gì đã học.

3. Điều thứ ba, đây là một mẹo nhỏ nhưng lại khá hiệu quả làm cho cách bạn nói chuyện trở nên lưu loát và mượt mà hơn. Đó là việc biết cách kết hợp sử dụng trạng từ một cách linh hoạt. Có thể bạn không quan tâm nhiều tới trạng từ, hoặc nghĩ nó là một cái gì đó rất “ngữ pháp”, nhưng thực tế bằng việc sử dụng trạng từ bạn sẽ nhận ra rằng câu văn của bạn cực kì mềm mại, và lại có thời gian “câu giờ” để bạn nghĩ thêm về cách nói, chọn từ cho đúng. Dưới đây là một vài cách, tác dụng và trường hợp sử dụng trạng từ một cách linh hoạt..

a. Tránh được việc ậm ừ, à…ừ… trong khi nói:

Chắc chắn ở giai đoạn đầu, bạn sẽ rơi vào trạng thái vừa nói vừa “à…”, “ừ….” vì chưa kịp để biết mình sẽ nói gì đó tiếp theo. Đây là một điểm làm cho người nghe rất khó chịu, ngay cả trong Tiếng Việt cũng vậy. Ở đây chúng ta có thể áp dung một cách sử dụng một số trạng từ để nối giữa các ý, hặc các câu. Điều này sẽ làm cho đoạn nói chuyện trở nên liền mạch, và trôi chảy. Thay vì trước mỗi câu hoặc ngay cả giữa câu bạn ậm ừ suy nghĩ hãy đơn giản thay nó bằng từ “well…”, hoặc “so…” với cảm xúc và cách thể hiện trên khuôn mặt rằng bạn đang suy nghĩ, điều này làm người đối phương không khó chịu và biết bạn đang suy nghĩ.

Ví dụ:

Yesterday, I did complete my tasks regarding…well…. updating the User Interface for… à Bằng cách thêm từ “well…” và kéo dài âm này sẽ làm bạn có thêm thời gian suy nghĩ, và nó không được coi là ậm ừ nữa.

b. Sử dụng một số loại trạng từ vào trong câu nói của bạn:

Trạng từ chỉ tần suất, nhấn mạnh, thứ tự: Bạn hãy thử thêm một số trạng từ chỉ tần suất như: normally, usually, rarely, sometime…

Trạng từ chỉ mức độ, số lượng như: exactly, a little, a bit…

Trạng từ chỉ thứ tự dạng như: firstly, secondly, thirdly…

Có một điểm đáng chú ý là sau mỗi trạng tự này bạn có quyền “câu giờ” để nghĩ tiếp, nó rất hiệu quả và không làm gián đoạn câu nói chúng ta. Hãy giữ nguyên cao độ sau khi phát âm trạng từ để báo rằng bạn đang nói, và nối tiếp với từ sau đó. Một điểm khác rất thú vị là ban đầu bạn sẽ e ngại rằng đặt trạng từ ở đâu là đúng, tuy nhiên với trạng từ trong văn nói bạn có thể thả nó một cách tự do. Bạn có thể đặt nó ở đầu câu, cuối câu, trước hoặc sau động từ. Tất nhiên nếu đúng ngữ pháp thì nó có vị trí nhất định, nhưng hãy tạm quên nó đi. Hãy nhớ rằng chúng ta đang sử dụng nó cho mục đích làm cho câu nói của bạn trở nên mượt mà là chính nên hãy chọn nó cho vị trí mà bạn đang “bí”. Thông thường đặt nó ở đầu câu là cách câu giờ hiệu quả, đặt trước động từ thì vừa đúng mà lại vừa có thời gian để chọn từ phù hợp. Hãy thử tìm một câu mà bạn muốn nói rồi chèn thêm một trạng từ vào và xem câu nói của bạn sẽ thế nào nhé! Tôi đã thử, và cảm thấy câu văn của mình rất dễ nghe, mà nhiều lúc lại có cơ hội để câu giờ rất tốt. OK, đó là một vài chia sẻ, hy vọng có thể giúp ích cho các bạn. Và hãy nhớ, học phải đi đôi với hành. Nếu không có cơ hội nói chuyện với người khác, thì hãy tự tập với chính mình trước gương cũng là một cách để học rất tốt.