Tạo điểm nhấn khi nói Tiếng Anh

Hôm nay tôi sẽ chia sẻ với các bạn một chút xíu về một cái thắc mắc mà hầu hết sinh viên khi học Tiếng Anh đều gặp phải đó chính là: “Nói Tiếng Anh không có điểm nhấn”.

Chắc bạn cũng đã từng nghe người nước ngoài họ nhận xét rằng chúng ta nói Tiếng Anh “giống Robot”!! Việc này xảy ra vì một số nguyên nhân sau:

1. Ngữ âm của chúng ta không được tốt.

2. Chúng không bỏ trọng âm trong câu và từ dẫn đến nhịp điệu cứ đều đều, không có nhấn nhá trong từ cũng như câu.

3. Do chúng ta vừa nghĩ vừa nói theo kiểu dịch từ Tiếng Việt qua nên nghĩ tới đâu thì nới tới đó, không có trọng tâm.

Về #1 thì đương nhiên chúng ta cần cải thiện bằng cách tích cự học ngữ âm trong Tiếng Anh, nghe nhiều và luyện đọc theo. Yếu tố này có thể sẽ làm mất rất nhiều thời gian của bạn. Tuy nhiên, nếu cho tới bây giờ “ngữ âm” với bạn vẫn là một thứ xa lạ, thì bạn nên bắt đầu ngay đi nhé! Nếu không bạn có học thêm 10 năm nữa thì bạn cũng vẫn không thể nghe & nói Tiếng Anh được đâu.

Với #2, tôi cũng có đề cập trong một bài trước đây về tầm quan trọng của trọng âm trong câu và trong từng từ. Bạn có thể tham khảo nhé!

Còn với #3, thì cách khắc phục đó là chúng ta phải tập cách nghĩ bằng Tiếng Anh. Ngừng ngay việc nghĩ bằng Tiếng Việt và dịch sang Tiếng Anh. Điều này thực sự là rất khó, và nhiều bạn có thể sẽ hỏi “Làm sao mà nghĩ bằng Tiếng Anh được!?”. Đúng là sẽ rất khó, và tôi cũng đã từng nghĩ như vậy trước đây và nó đòi hỏi sự kiên trì cũng như thời gian rất dài để luyện tập. Tuy nhiên, chỉ có nói là nghĩ bằng Tiếng Anh thì thật sự cũng rất mơ hồ, và bạn chắc chắn cũng đã từng nghe một ai đó nói về điều này, nhưng họ có bao giờ nói cho bạn cách để “nghĩ bằng Tiếng Anh” nó như thế nào không?! Tôi sẽ chia sẻ với bạn một vài mẹo nhỏ để bạn luyện tập điều này:

1. Bạn phải ngừng ngay việc nhớ nghĩa từng từ đơn, đôi khi xù tóc vì một từ có tới không biết bao nhiêu là nghĩa. Rồi thì tự hù dọa mình rằng nó nhiều nghĩa thế thì ai mà nhớ được. Sự thật thì ngay trong Tiếng Việt cũng có rất nhiều từ có nhiều nghĩa theo từng văn cảnh, mà bạn có thấy sợ nó bao giờ đâu. Vậy nên khi học từ vựng, nhất thiết không nên học từ đơn. Hãy học cả một cụm từ, hoặc cả câu sau đó nhớ thêm cái hoàn cảnh sử dụng của nó nữa. Và cái từ đó nó chỉ có nghĩa với hoàn cảnh đó, câu văn đó. Còn các nghĩa khác thì “mặc kệ nó”, nhớ làm gì cho đau đầu khi mà bạn cũng chả dám dùng nó vì bạn có biết khi nào nó nghĩa gì đâu.

Khi bạn gặp một tình huống tương tự bạn hãy sử dụng nguyên bản lại cái cụm từ/câu mà bạn đã nhớ trước đó. Tự tin không còn lo ghép câu hay từ đó có đúng không. Như vậy, khi bạn nói bản chất bạn không còn phải chuẩn bị một câu hoàn chỉnh trong Tiếng Việt, rồi mới tìm cách dịch qua Tiếng Anh, mà việc bạn cần làm là chuẩn bị phần “nội dung” mà mình đang định nói sao cho phù hợp. Quy trình nó của sẽ thay đổi từ cách tư duy hiện tại là:

Nghĩ câu trong Tiếng Việt à Chọn từ tương ứng trong Tiếng Anh à Dịch cả câu qua Tiếng Anh

Thì bây giờ nó đã trở thành:

Xác định tình huống/hoàn cảnh à Lựa chọn cách nói/cụm từ/câu phù hợp.

Hãy luyện tập và bạn sẽ thấy theo thời gian bạn sẽ không còn phải suy nghĩ dịch từng từ một nữa.

2. Tiếp tục luyện tập các bài luyện nghe theo phương pháp được trình bày trong cuốn sách này.

Olala, thật ra thì cái ý định chính của mình khi đăng bài này không phải là 3 cái ý ở trên, nhưng tôi thiết nghĩ khi mà bạn còn chưa tự tin để nói, thì việc tạo điểm nhấn sẽ khó khăn hơn biết bao nhiêu. Chính vì vậy, tôi đã đưa một vài mẹo nhỏ ở trên để các bạn tham khảo trước khi đi vào ý chính mà tôi muốn chia sẻ trong phần dưới đây. Đó là cách “Tạo điểm nhấn” khi nói Tiếng Anh.

Có một sự thật là không phải chỉ khi nói Tiếng Anh bạn mới cần tạo điểm nhấn, mà trong Tiếng Việt cũng vậy. Việc tạo điểm nhấn, chọn từ nhấn làm cho cách nói chuyện, phát biểu của bạn trở nên mạch lạc, câu văn chắc và làm người nghe dễ định hướng nội dung. Lấy một ví dụ nếu các bạn cứ nghe các bác quan chức nhà mình phát biểu trước truyền hình, mắt cắm vào tờ giấy sau đó đọc ê a, đều đều cho tới hết tờ giấy. Đọc xong chả biết là các ông ấy muốn nhấn mạnh điểm chính là gì? Mà đấy là chúng ta nghe Tiếng Việt đấy. Thế nên trước khi nói chuyện Tiếng nước người, ta hãy thử điểm qua cách chúng ta áp dụng kỹ thuật tạo điểm nhấn trong Tiếng Việt như thế nào nhé. Cách thực hiện thật ra cũng không khó khăn gì, thông thường chúng ta chỉ cần có một vài bước như dưới đây:

1. Giọng văn cần phải nhấn nhá, lên giọng và nhấn vào nhưng câu quan trọng. Không nên đọc đều đều như “tụng kinh”.

2. Sử dụng những từ có tính chất định hướng người nghe, giúp người nghe tập trung chú ý vào những đoạn chúng ta muốn nhấn mạnh. Phân đoạn cho bài nói chuyện/phát biểu, tránh lan man. Ví dụ, chúng ta sẽ sử dụng các từ/cụm từ dạng như: Về cơ bản, phần đầu tiên, phần thứ hai, phần thứ ba, phân cuối cùng, thực tế thì, như chúng ta đã biết,…

Đó là cách mà chúng ta tạo điểm nhấn trong Tiếng Việt, và điều vô cùng thú vị là trong Tiếng Anh hay bất cứ ngôn ngữ nào khác chúng ta cũng có cách sử dụng tương tự như vậy. Và cách chúng ta áp dụng cũng sẽ tương tự, với các bước như dưới đây:

1. Ngoài việc đọc đúng trọng âm cho từ, thì việc bỏ trọng âm trong câu cũng vô cùng quan trọng, nó góp phần xây dựng nên tính chất của toàn câu, tạo sự nhấn nhá, tập trung bằng cách mà chúng ta hiểu nôm na rằng: Nếu thiếu từ đó thì nghĩa của câu sẽ bị thay đổi, hoặc bị hiểu lầm, ví dụ như: nhấn mạnh vào chủ ngữ, động từ chính chỉ hành động, tân ngữ trực tiếp, tính từ và các trạng từ. Còn lại các phần khác chỉ tồn tại cơ bản về mặt ngữ pháp, không mang nhiều giá trị khi nghe.

2. Sử dụng các từ định hướng người nghe như: As you know (bạn biết đấy), firstly/secondly/../lastly (điều đầu tiên/điều thứ hai/../điều cuối cùng), anyway (dù sao đi nữa thì..), by the way (nhân tiện/tiện thể…), completely (một cách hoàn toàn), absolutely (tuyệt đối là), obviously (hiển nhiên là)… Phần này thì tôi cũng đã có nói trong một bài khác về việc làm sao để sử dụng trạng từ một cách thích hợp!

Như vậy bạn thấy rằng để nói Tiếng Anh trở nên trôi chảy và có điểm nhấn cũng không phải là quá khó. Tuy nhiên, không có việc gì là dễ dàng nếu như chúng ta không cố gắng dành thời gian luyện tập và có sự kiên trì để vượt qua những khó khăn mà bất cứ ai cũng gặp phải. Và cũng nhớ rằng, học Tiếng Anh nói riêng và ngoại ngữ nói chung đòi hỏi quá trình tập luyện dài hạn và thường xuyên. Bạn nên duy trì thói quen dành ít nhất 30 phút mỗi ngày để học Tiếng Anh như: luyện nghe, ngữ âm, từ vựng và nói. Sau giai đoạn đầu gặp một số khó khăn nhất định, bạn sẽ thu được kết quả vô cùng xứng đáng đấy! Chúc bạn thành công!